lunes, 5 de enero de 2009

NORI(DATIBOA)

MUGATUA

MUGAGABEA


Singularra

Plurala


-ARI

-EI

-(R)I

-mutilari

- semeari

-meskari

-mutilei

-semeei

-neskei

-mutili

-semeri

-neskari






GALDETZAILEAK

ERALUSLEAK

PERTSONA-IZORD.

Nori

Nortzuei

Zeri

Zeini

Zeintzuei

Zenbait

Honi

Horri

Hari

Hauei

Horiei

Haiei

Niri

Hiri

Hari

Guri

Zuri

Zuei

Haiei



NORI Kasuaren erabilera

1-Normalean NORI kasua zehar-objetua(nori-sintagma)adieratzeko erabiltzen da.
2-Zenbait aditzek osagarria NORI kasuan hartzen dute.Halaber,aditz arazleek nor-nork motako adizkiak nor-nori-nork bihurtzen,subjektua datiboan jarriz.

-zuei esan genizuen arrazoia.
-manexi ez zaio irakurtzea gustatzen.
-zer ikusi diozu joseani?
-amari maite nion edo/amari maite nuen/ama maite nuen.

3- Bestalde ,zenbait posposiziok ere NORI kasua eskatzen du.Hona hemen zenbait adibide:

-zure nebari esker etorri naiz,berak akarri nau.
-egun osoa ematen dute futbolari buruz hitz egiten.
-amari kontra biltzen da ezezagun bat ikusten duen bakoitzean.

4-Objetu datiboa duten zenbait aditzekin ere erablitzen dabesteak beste:

-EUTSI:ezin izan zioten negarrari eutsi
-HELDU:besotik heldu zidan eta auntoan sartu ninduen.
-ERAGIN:sariaren pozak eragin zion.
-EKIN: jateari ekin genion.
-IRITZI/ESETSI7ORATU/HOTS EGIN......

*
Deitu aditzak euskalkien arabera, NOR-NORI-NORK eta NOR-NORK forma hartzen ditu
-"zuzendaria deitu dizu" nahiz "zuzendariak deitu zaitu"
Dei egin forma erabiliz gero , beti NOR _NORI_ NORK
_amak dei egin zidan.

5_ Aditz izenarekin ere erabiltzen da _T(Z)EARI forma emanez.

Eman eta utzi edietzek erabilera berezia dute:
Handik ateratzeko aukera somatzean ihesari eman zioten.
Erretzeari utzi behar diot.

No hay comentarios: